Tasarım Nedir, Tasarım Aşamaları Nelerdir?

Tasarım, algı ile kavram arasında bir bağlama aracıdır. Tasarım, duyumsal bilgi ile zihinsel bilginin etkileşimi sonucunda zihinde biçimlenerek gerçek bilgi ve nesnelliğin ortaya çıkmasıdır. Bir tasarım kendi içinde tutarlı bir oluşuma ve çevresiyle bağlantılı bir planlamaya sahip olmalıdır. Tasarlama eylemi; bireyin geçmiş deneyimlerine, toplum psikolojisine, algı psikolojisine, zekâ, öğrenme ve düşünme algoritmalarına bağlıdır. Görsel ve işitsel algı işbirliğinin iletişimi tasarlama sürecinin yönünü belirlemektedir.

Tasarım süreci:

  • Problemin tanımı
  • Bilgi toplama
  • Yaratıcılık ve buluş süreci
  • Çözüm bulma
  • Uygulama

Tasarım süreci problemin ortaya atılması ve çözülmesiyle gelişir. Problem ortaya atılırken alışılmış düşünce sistemlerinden uzak, sınırları zorlayan yaratıcı bir yaklaşım gereklidir. Yaratıcılık; başkalarının göremediği noktaları görebilme, farklı yolları denemekten çekinmeme gibi düşünce süreçleri ve kişilik özellikleriyle problemi bulmada en verimli sonuca ulaştırır.
Yaratıcılık; kültür, birey ve sosyal sistemin etkileşiminin bir ürünüdür. Etkileşim değerlerin gelecek nesillere aktarılma amacı taşıyan kültür; bilgiyi, davranışları, değerleri korumayı amaçlayan sosyal sistem ve bu kavramların devamlılığını sağlayan veya değiştiren birey arasında gerçekleşir.
Tasarım problemini oluşturan tasarımcı; kendini yaşadığı sosyal çevreden, kültürden bağımsız düşünemez. Tasarımcının yaratıcı düşünceleri, yaşadığı çevreden, insanlardan, inançlardan, değerlerden, kültürden etkilenir ve ona göre şekillenir.

“Yaratıcılık, sadece nesneleri birbirine bağlamaktır. Yaratıcı yeteneklere sahip insanlara bir şeyi nasıl yaptıklarını sorduğunuzda, bu konuda biraz suçlu hissediyorlar, çünkü aslında onlar bir şey yapmadılar, sadece bir şeyler gördüler.” –Steve Jobs

Kültürel Bileşenler  (Değerler)
II
Zihinsel Süreç  (Bilişsel Şema)
II
Psikolojij süreç (Davranışsal Mekanizma)

Problemin tanımlanmasının ardından bilgi toplama kısmı başlamaktadır. Detaylı araştırma problemin çözümü için ön basamak oluşturmaktadır. Problemin çözülmesi ise araştırmanın sona erdirilmesi, ayrıntılı taslaklar oluşturulması ile tamamlanır.

Araştırmaya dayalı tasarımda:

-Problem belirleme.

-Problemle ilgili detaylı araştırmalar yapma.

-Araştırmaların tamamlanmasıyla hipotez geliştirme.

-Bilgileri, geliştirilen hipotezle bütünleştirerek analiz etme.

-Tasarlama için soyut fikirlerin somut ifadelere dönüştüğü ilk eskiz(taslak) çalışmaları.

-Olumlu çalışmaların geliştirilmesi.

-Kesin proje (plan, kesit, görünüş, perspektif, detay çizimleri,)

adımları izlenir.

Mimari proje sürecinde bilimsel çalışmaları projenin bir parçası haline getirerek, tasarımı somut bilimsel verilere dayandırmak projenin kalitesi ve doğruluğu için oldukça önemli bir noktadır. Bilimsel çalışmaların projeye yansıtılması ise projenin verileri ve esaslarına uygunluğu ile tamamlanmalıdır. Araştırmalarda projeye benzer örneklerin incelenmesi ve literatür taranması tutarlı ve doğru tasarıma ulaşılmasını sağlar.

Araştırmaya dayalı tasarım adımlarında; izlenecek yollar açıklanmakla birlikte kesin sınırlar ve sıralama yoktur, birbirlerine karışarak ve birbirlerini etkileyerek oluşur. Tasarımın birinci kısmında; problemin, alanı, konusu ve yöntemi hakkında bilgi verilerek konumu belirlenir. İkinci kısımda ise; kavram(hipotez) geliştirme ve projeye uygulama aşaması gerçekleşir.

Kavram geliştirme; tasarımcının algısına bağlı olarak projeyle ilişkili konuda ana fikri ortaya koymasıdır. Bu aşamada tasarımcı var olan bir problemin üzerinden gidebildiği gibi sezgisel bir başlangıçla yeni bir problemden de yola çıkabilir. Sezgisel düşünme şekli olan soyutlama; tasarımcının doğayı algılayışına bağlı olarak kavramı özgün ifadelerle yorumlamasıdır. Bu ifadeler projenin oluşturulması için gerekli ilk çizimler olan taslak çizimlere dönüşür.

Taslak çizimler; yapılan araştırma sonucunda ortaya atılan hipotezle ilgili ilk samut yöntemdir; alınan notlar veya karalamalar olarak görselleştirilir. Tasarımın ilk adımı olan taslak çizimler birden çok olmalı ve bunlar arasında olumlu bulunan geliştirilmelidir. Fikirlerin ve projenin gelişmesinin ardından kesin proje çizimleri yapılır. Üç boyutlu görsellerle projenin tanıtılması ve anlaşılması sağlanmış olur.

Yazar: Nevart Sanat ve Tasarım Akademisi