Vurmalı Değil Dokunmalı Çalgılar

Doğu medeniyetlerinde “Vurma” kelimesi anlam olarak sert davranma, güç gösterisi, dövme vb. anlamlar taşımaktadır. Bununla birlikte bu medeniyet içindeki kişiler “Vurma” kelimesinin anlamı doğrultusunda müzik enstrüman gruplarından olan Vurmalı Çalgılara bu tarz sert bir yaklaşım sergilemişlerdir ve günümüzde hala bu durum süregelmektedir.

Ben ise zaten azgın bir at gibi gördüğüm Bateri’nin sert ve yumuşak dokunuşlarla çalınması gerektiğini düşünüyorum, bir nevi ehlileştirmek gibi. Yeri geldiğinde kızmak yeri geldiğinde sevmek gibi. Onun için vurmalı değil, Dokunmalı Çalgılar demeyi daha doğru buluyorum. Çünkü Vur deyince öldürüyoruz biz…

Yazar: Erdem TÜZEN


Bazı Vurmalı (Dokunmalı) Çalgı Türleri:

  • Def: Diğer bir vurmalı çalgı türü olan def, vurularak ve sallanarak çalınabilen bir çalgıdır. Kasnağın çevresine yerleştirilmiş olan ziller, el ile defe vurma ya da sallama hallerinde ses çıkarmaktadır. Elimizin biri ile defi tutarken diğer elimizle ana ritmi, defi tuttuğumuz elimizin parmakları ile ise süslemeler yapılmaktadır.
  • Zil: Vurmalı çalgılar kategorisinde en fazla ses gürlüğüne sahip çalgıdır. Yuvarlak olarak yapılmış ve dairelerin ortasında tutmak için deri tutamaklar kullanılır. Sesin gürlüğünü çalan kişi köşelere veya ortaya vurarak, kuvveti ile sağlamaktadır.
  • Asma davul: iki tarafında da deri gerilmiş büyükçe bir çalgıdır. Bu davul türünü kullanmak için bir tokmak ve ince bir çubuk kullanılır. Tokmak ana ritmi vermek için kullanılırken, çubuk ile süslemeler yapılır.
  • Üçgen: metalden üçgen şeklinde yapılmış ince bir vurmalı çalgıdır. Küçük bir çalgı olmasına karşın sesi son derece gürdür. Metalden yapılmış, ucu yuvarlak olan bir sopa ile üçgenin içerisine vurularak kullanılır.

Bunların dışında, kudüm, bateri, darbuka, sanduka vb. oldukça zengin bir enstrüman biçimi bulunmaktadır. Vurmalı sazlarda diğer enstrümanlar gibi, belirli akortlara göre çekilmektedir. Orkestralarda kullanılan vurmalı çalgılarda onlar için yazılmış notalar bulunmaktadır. Aslında her çalgının olduğu gibi vurmalı sazlarında notaları bulunmaktadır ve çalan kişilerde bu notalara göre çalmaktadır.